دو دوبیتی کوردی

۱

کوته‌ل کوو ،  مه‌لوه‌ن خه‌م ، ده‌روه‌ ده‌ر خوه‌م

خه‌ریوو   ئه‌قره‌وا   ده‌ئ   بئ  خه‌وه‌ر خوه‌م

من و  شعروو  شه‌وو  عشق و  خه‌م و  شین

به‌نام و   ماتل و   ئاخر  وه   شه‌ر   خوه‌م

۲

چه‌مم   که‌فته   تنو   دل   په‌ر   دراورد

خیه‌وو   خه‌م  گرت و   ده  خوم  سه‌ر  دراورد

دلم   نامه   قه‌فه‌س   په‌لپ   بشیوئ

ده  شانس  شه‌ر  قه‌فه‌س  هه‌م  په‌ر  دراورد

                                                                     مهر ۷۶

شرح واژگان ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ                      

کوته‌ل کوو : معنای لفظ به لفظ خاصی برای آن نمی توان گفت اما تقریبا به معنای زخمی و درهم است

مه‌لوه‌ن خه‌م : جایگاه و انبار غم ـــ ده‌روه‌ ده‌ر : دربه در

خوه‌م: خودم ـــ خه‌ریوو: غریب ـــ  ئه‌قره‌وا : آشنایان

شین: مویه و زاری ـــ ماتل: معطل ـــ ئاخر وه شه‌ر: عاقبت به شر

چه‌مم : چشمم ـــ کفته تنو: به تو افتاد ـــ خئ‌ : خو گرفتن

خه‌م: غم ـــ خوم: خم( شراب) ـــ په‌لپ: بهانه

 بشیوئ: (در اینجا) از یادش برود ـــ

چهار دوبیتی و دو رباعی قدیمی

دوبیتی

زه‌مین  ها  سائ  په‌روو  باڵ  "سه‌نه‌م گوڵ"

هزار  ئاساره  ها  ماڵ   "سه‌نه‌م گوڵ"

"سه‌نه‌م گوڵ"  ئه‌ر  بخوازئ  خوه‌ر  بسینئ

سکه‌ئ  مانگ  ها  په‌ر  شاڵ "سه‌نه‌م گوڵ"

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ئلاهی  بۆ  وه  سائ  مالت  نه‌نیشئ

تک  ئه‌سر  ئه‌وو  چیه‌م  کالت  نه‌نیشئ

خوه‌شی  نه‌ونن  ئلاهی   دوشمنه‌یلت

خه‌نگ  ئه‌وو  لیوئ  هامالت  نه‌نیشئ

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

شه‌وار  ئيمان  ديارگه  چيه‌م   تو

زه‌مين  ها  ژير  پرچ   په‌رچه‌م   تو

هه‌ناست  بوو  به‌هشت  لامه‌كان  دئ

خودا  ده‌م   نا گه‌سه   نام  ده‌م   تو

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

وه  وادئ  هاتنت  چه‌م  دامه  قامه‌ت

كر  داود   وه  ده‌ورت  وه  سه‌لامه‌ت

وه  وايه‌ت  عومرم  ئو  سه‌ر  چگ وه تالان

من و  تو   واده‌مان  كه‌فته و   قيامه‌ت

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

رباعی

گوونائ   ده  مه‌ی  وشکیه  چۆ  ئاگر  گر

سه‌وله‌یل  ده  بۆ  عه‌تر  خو‌ه‌ش  هاتنه   خر

گیس ئه‌و   چنیه‌سوه  خسگه  ئه‌و  سه‌ر  شان

سه‌روه‌ن  به‌سیه‌سه‌و   سه‌رمان  داگه‌سه   بر

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

مانێشت  ك    گیان   داگه‌سه    وا    سه‌رداۆێ

وه‌ن   قه‌ێ‌وه‌ن‌وو   مانگ    سه‌روه‌نێه    ‌‌‌چۆ   تاوێ

یه‌ئ   دۆكمه   ده   سینگ   ‌چه‌كنێ   تا   ‌خوه‌ر   دیاگ‌

ئه‌و   ساته   ك   ده‌م   نه‌ێگه   ده‌م   وه‌فراوێ 

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

شرح واژگان

سائ: سایه --- بخوازئ: بخواهد --- خوه‌ر: خورشید

 بسینئ: خریداری کند ـــ  بۆ : جغد ـــ تک ئه‌سر: قطره ی اشکی

خه‌نگ: خنده ـــ لیوئ : لب ـــ هامالت: رقیب ـــ نه‌نیشئ: ننشیند

گوونائ: گونه هایش ـــ وشکیه: شکفته است ـــ ئاگر گر: آتش سوزان

سه‌وله‌یل : سروها ـــ هاتنه خر( گیج می خورند ) ـــ گیس: زلف

 چنیه‌سوه: بافته است ـــ  خسگه ئه‌وو سه‌ر شان: روی شانه هایش انداخته است

سه‌روه‌ن: سر بند ـــ  به‌سیه‌سه‌وو: بسته است ـــ داگه‌سه بر : تلف کردن

شه‌وار: شب ـــ ديارگه: می آورد ـــ چيه‌م: چشم ـــ هه‌ناست: نفست

 نا گه‌سه: گذاشته است ــــ وادئ : وعده ـــ هاتنت: آمدنت ـــ چه‌م: خم شدن

تالان: بیهودگی ـــ كه‌فت: افتاد ـــ مانێشت: کوهی بلند و برف گیر در ایلام

گیان : جان ــــداگه سه : می بخشد ـــــ وا : باد ــــ سه ر داۆ: سرد اب

وه ن : نام درختی است ــــــ قه ێ وه ن:شالی که به کمر می بندند ـــ مانگ: ماه

سه ر وه ن: سربند ـــ چو :چگونه ــــ تاوێ:آب می شود ،ذوب می شود

 سینگ :سینه ، در اینجا به معنای یقه می باشد ـــ ‌چه كنێ:باز می کند

دیاگ‌:می آید ــــ ده م: دهان ، لب ــــ  وه فراوێ :برفاب

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

چند شعر کوتاه مرا در اینجا بخوانید http://www.balout.ir/cat_4_1/000344.php

رنجنامه ی مترسک

 

هفت شعر کوتاه ( طرح ) از مجموعه ی در دست چاپ " به‌زه‌ینامه‌ئ داول"

(۱)

ده‌ئ‌ن   گونائ   ئی   هه‌مگه‌ئ   مه‌له‌وه‌ره

                                   ره‌ق  کردگه

                                                داول

شرح واژگان

ده‌ئ‌ن: مکافات عمل ــ گونا: گناه ــ داول: مترسک

مه‌له‌وه‌ر: پرندگان ــ   ره‌ق : خشک و بی حرکت

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(۲)

هه‌وا   پر  ده  تووزئ   که‌ئ

سه‌رم  دریاگه‌وو   له‌شم   ها  وه  ده‌س  وا

                  نه   دان   وشکئ‌گوو   نه   مه‌ل جمئ

ده  ئی  زه‌مین  توزینه  

                          هه خوه‌م  رخم  ده  خوه‌م  چووگ

شرح واژگان

تووزئ: گرد و غبار ــ که‌ئ: کاه ــ دریاگ: پاره له‌ش: جسم

 وا:باد ــ دان : دانه ـــ  وشکئ‌گوو: می شکفد

مه‌ل : پرنده ـــ جمئ: می جنبد ـــــ رخ: ترس

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(۳)

جفت  مه‌لۆچگ

                 ده بان  سه‌ر   لئ‌ز   گرتنه

هووش   وه  خوه‌ئ   نیه

چیه‌م  ها وه   دو  بوسان  ئولا تره‌ک

                        داول عاشق

شرح واژگان

 مه‌لۆچگ: گنجشک ــ  ده بان سه‌ر: روی سرش ــ

لئ‌ز: آرام گرفته اند ــ چیه‌م: چشم ــ ئولاتره‌ک: آن سو تر

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(۴)

مانگ

      ده  نام  ئاو گوول  به‌سیاگ

                           پامان  پائ  دیو

                                      کومرئ  کیشا

                                                        داول

چه‌ن  سه‌خته 

                 ره‌ق  بویت وو  عاشق

شرح واژگان

مانگ : ماه ــ گوول به‌سیاگ: آبی که در گودی زمین جمع شده باشد

 پامان: پایین ــ  کوومر : آه بلند ــ ره‌ق : خشک و بی حرکت ــ بویت:باشید

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(۵)

ئه‌گه‌ر  واران وو

ئه‌گه‌ر   وه‌فروو

ئه‌گه‌ر   خوه‌ر

نه  جم  خوه‌ئ‌گ وو   نه  لا ئه‌لکه‌ئ

 جه‌ما

          چیه‌مه  نور  هاتن  کیه

                                داول

شرح واژگان

وه‌فر: برف ــ خوه‌ر: آفتاب ــ  جم: تکان ــ نه لا ئه‌لکه‌ئ: نه سر برمی گرداند

  جه‌ما : چه کسی می داند ــ  چیه‌مه نور: چشم انتظار ــ هاتن: آمدن

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(۶)

بوه‌س  وه  پووس و   سوقان

                     نه  جام  ئاوو  خوه‌یگ و

                                  نه  له‌ت   نان

هۆرئ   هاوه   نان و   ئاو   مه‌ردمه‌و

                      که‌س  هۆرئ   وه‌یه‌و   نیه

                                                    داول

شرح واژگان

بوه‌س: شده است  ــ  پووس وو سوقان: پوست و استخوان

 خوه‌یگ: می خورد ــ له‌ت: تکه ای ــ هۆر : مواظب ــ   

 که‌س هۆرئ وه‌یه‌و نیه: هیچ کس مواظبش نیست

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(۷)

روزی  چه‌ن   مه‌ل

                 ها ده   خه‌رمان  خاون   بوسان

خوه‌ئ  وه   خوه‌ئ   وت:

                    فلان   رزق  مه‌ل  بریت؟

         خه‌رمان   گونات   زیائ   بوگ

                                              داول

شرح واژگان

روزی: رزق و روزی ـــ چه‌ن مه‌ل : چندین پرنده

خاون بوسان: صاحب مزرعه ـــ خوه‌ئ وه خوه‌ئ وت: با خودش گفت

مه‌ل: پرنده ـــ بریت: قطع می کنی ـــ خه‌رمان گونا: خرمان گناه

زیائ بوگ: زیاد شود ــ داول : مترسک

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

توضیح: آهنگ وبلاگ " باوه یال" است با صدای علی زندی که در کنگره ی شاعر و عارف بزرگ کرد غلامرضاخان ارکوازی بصورت بداهه اجرا شد - با سپاس از مهندس عمران جلیلیان بخاطر آپلود آهنگ و زحماتی که متحمل شدند .